Klaar met je studie? Welkom in het bekende zwarte gat waar je in valt

Beeld: Timo ter Braak

Gefeliciteerd, je bent na twaalf jaar eindelijk klaar met je bachelor hbo partymanagement! Dat moet natuurlijk gevierd worden met een paar maanden luieren op Bali. En dat kan je je natuurlijk veroorloven doordat je, egoïstisch als je bent, heel DUO de afgelopen twaalf jaar financieel leeggezogen hebt. Maar karma loert om de hoek, want dit zijn de fases waar je doorheen gaat als je na je studie ineens je eigen boontjes moet doppen:

Fase 1: Compleet misplaatste euforie

Wauw, je hebt je scriptie afgerond met een 8. Natuurlijk geef je een afstudeerfeestje om te vieren dat je eindelijk klaar bent! Je vrijheid tegemoet, op weg naar je 9-tot-5-baan! Je pocht bij al je (nog studerende) vrienden over hoe fijn het is om eindelijk afgestudeerd te zijn, hoeveel je wel niet geleerd hebt, hoe je als mens veranderd bent en dat je je nu pas echt volwassen voelt. En je hebt natuurlijk nog een flinke portie hoop dat je bij het eerste bedrijf waar je een sollicitatie naar verstuurt aangenomen wordt met een basisinkomen van 6000 euro per maand, netto.

Fase 2: Je komt erachter dat je gratis geldstroom vanuit DUO stopt

Na je tripje, waar je je laatste restje bijgeleende DUO-centen erdoorheen gejaagd zodat je een toeristisch duikcursus bij de Gili Eilanden kan doen waarvoor je zeker 100 euro te veel betaald hebt, verveel je je de tyfus omdat je geen baan én geen studie hebt. Je leven ziet er precies hetzelfde uit als tijdens je studententijd behalve dan dat je eenzaam bent, geen geld hebt en geen daginvulling hebt. Intussen begint je studieschuld met z'n zure pestadem in je nek te hijgen.

Fase 3: Je ouders stoppen ook accuut met het geven van gratis geld

Die lieve mensen die jou ter wereld hebben gezet betaalden al je studieboeken, collegegeld, twee keer per jaar een winterjas, een paar schoenen, je huur, al je verzekeringen en ze gaven je ook nog wat extra leefgeld. En alsnog lichtte jij ze elk semester flink op door te zeggen dat je studieboeken duurder waren dan ze eigenlijk waren. Heerlijk. Maar ze verwachten nu ook dat je binnen een maand een vaste baan hebt gevonden. Jij krijgt geen rooie cent meer van deze mensen die jouw opvoedingsproces als beeïndigd zien. Ze zijn pas weer bereid hun handen uit de mouwen te steken als jij ze aan een paar kleinkinderen geholpen hebt. Hun taak is voldaan, gun ze dat, bloedzuiger!

Fase 4: Je weet zeker dat al je sollicitaties rechtstreeks in de prullenbak belanden

Na ongeveer een jaar in pure armoe geleefd te hebben, omdat je erachter bent gekomen dat je zonder lening en geld van je ouders niet rond kan komen van een bijbaan. Goh! Op je serieuze sollicitaties krijg je geen reactie. Waarschijnlijk omdat je nog nooit stage hebt gelopen en geen enkele werkervaring in de sector van je studie hebt en in elke vacature minstens acht jaar werkervaring in die branche vereist is. Had je toch maar wat meer van die buitenschoolse activiteiten gedaan. Je irritante excellente ex-studiegenoten zijn intussen al manager van goed aangeschreven bedrijven waar jij alleen maar kan smeken om een nietszeggend receptiebaantje.

Fase 5: Elke dag hopeloos naar je holle horeca baan

Gelukkig ben je in vergelijking met je collega's, die op hun 56'ste nog altijd huilend tosti's staan te grillen, nog redelijk in de bloei van je leven. Maar je weet precies wat je te wachten staat, want al deze collega's die elke avond de benen uit hun krakkemikkige lijf aan het rennen zijn hebben stuk voor stuk dertig jaar geleden cum laude hun Master of Science behaald. Net als jij.

Fase 6: Je denkt ineens na over belangrijke zaken zoals de betekenis van het leven

Filosofie was niet jouw sterkste vak op de middelbare school. Maar sinds jij volop in een quarterlife crisis zit, ontpop je je tot een ware Foucault van de Lage Landen. Je kan je vrienden alleen nog maar lastigvallen door te vragen of zij ook zo'n last hebben van die allesverwoestende zielenpijn waar jij elke dag onder gebukt gaat. En je worstelt constant met de vraag of je leeft om te werken of dat je werkt om te leven. Om antwoord op deze belangrijke levensvraag te krijgen boek je een exclusieve reis naar de Filippijnen op kosten van je ouders, omdat ze denken dat het niet goed met je gaat. Daar ga je ineens diepzinnige gedichten schrijven die echt helemaal niemand wil lezen, zelfs je moeder niet. Had je nog maar een LiveJournal.

Fase 7: DUO klopt aan de deur

Of je even wil beginnen met je studieschuld van 50.000 euro af te betalen, terwijl je nog steeds geen cent te makken hebt. Je hebt net de huur van je te dure, €700 kostende kamertje, in het centrum van Amsterdam opgezegd waar je tien jaar ver boven je stand geleefd hebt, in ruil voor een aftandse sociale huurwoning in Oude Pekela. Vervolgens moet je een schamel tientje per maand afbetalen maar zelfs dit voelt als een missend ledemaat door dat karige rotbedrag dat jij maandelijks op je rekening gestort krijgt van je baan waar je maar geen vast contract krijgt en niet meer dan 20 uur per week wordt ingeroosterd.

Fase 8: Je vrienden ontdekken steden als Deventer, Zwolle en Appelscha

Intussen begint je vriendenkring flink te slinken. Tot je alleen nog maar biertjes aan het drinken bent met je oude studievriend Pieter, die ook niks kan en denkt dat hij twintig is. Je goede vrienden hebben allemaal een vaste baan en leuke partner gevonden, waarmee ze verhuisd zijn naar een middelgrote stad waarvan je niet wist dat het bestond. Deze stad is altijd kindvriendelijk en oersaai, zo dat hun nog ongeboren kind later gewoon zonder te kijken de straat op kan rennen zonder meteen morsdood gereden te worden. Jij kan alleen tegen Pieter zeiken over wat voor verschrikkelijke bekrompen individuen jullie oude vrienden zijn geworden, terwijl je stikt in jaloezie omdat jij gedwongen wordt je elke vrijdagavond de vernieling in te drinken om genoeg moed te verzamelen om een eventueel toekomstige levenspartner aan te spreken. Terwijl je veel liever op de bank The Voice of Holland kijkt.

Fase 9: Je vindt een baan, een relatie en krijgt een kind

Tijdens je wekelijkse biertje met Pieter in 't Feestcafeetje loop je Hannelien tegen het lijf, je oude basisschool vriendinnetje die net zo ongelukkig en wanhopig is als jij omdat ze voor de vijfde keer gedumpt is door haar vriend omdat ze een kind wilde maar hij niet. Ze is niet moeders mooiste maar je gaat ervoor omdat jij je ook wel beseft dat je niet beter gaat krijgen. Een week later trekt ze bij je in. Je verhuist naar een gezinswoning in Zoetermeer met een hond en een cavia en je raakt bevriend met je buren die kinderen van dezelfde leeftijd hebben. Zo knus. Je krijgt een burgerlijke baan als partymanager van bruiloften en die heb je niet gekregen omdat je ooit een scriptie hebt geschreven. Je betaalt 40 euro per maand af aan je studieschuld en dat boeit je echt helemaal niks omdat je gewoon een goedbetaalde baan hebt. Lieve afgestudeerde, financieel gezien komt het allemaal goed hoor.